Samuela Torkowska, była uczestniczka programu „Top Model”, publicystka i była kandydatka do Sejmu z list Konfederacji, usłyszała 11 zarzutów dotyczących wpisów opublikowanych na platformie X. Nie przyznała się do zarzucanych czynów. Sprawa wywołuje dyskusję o wolności wyrażania poglądów, granicach odpowiedzialności karnej za wypowiedzi w internecie oraz przestrzeganiu zasady domniemania niewinności. Szczególną uwagę zwracają trzy zarzuty dotyczące pochwalania zachowania Grzegorza Brauna w Sejmie, którego odpowiedzialność karna za to zdarzenie nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta.
Samuela Torkowska usłyszała 11 zarzutów. Chodzi o wpisy na platformie X
Jak poinformowała Wirtualna Polska, Prokuratura Okręgowa w Warszawie przedstawiła Samueli Torkowskiej zarzuty dotyczące jedenastu przestępstw, których miała dopuścić się poprzez publikowanie wpisów w serwisie X.
Torkowska jest znana z udziału w programie „Top Model”. W kolejnych latach angażowała się w działalność medialną i polityczną. Bez powodzenia ubiegała się o mandat poselski z list Konfederacji Wolność i Niepodległość.
W ostatnim czasie uczestniczyła również w internetowej akcji #muremzaJaszczurem, związanej z Wojciechem Olszańskim, jednym z liderów ruchu Rodacy Kamraci.
Według doniesień medialnych zarzuty przedstawiono w ramach szerszego śledztwa dotyczącego między innymi Wojciecha Olszańskiego i Marcina Osadowskiego.
Samuela Torkowska nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów.
Za jakie wypowiedzi prokuratura postawiła zarzuty?
Według informacji przekazanych przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie zarzuty dotyczą kilku kategorii wypowiedzi.
Cztery odnoszą się do publicznego pochwalania wojny napastniczej.
Jeden dotyczy pochwalania przemocy ze względu na przynależność polityczną.
Trzy kolejne obejmują zarzuty publicznego znieważania Żydów, Ukraińców i osób czarnoskórych ze względu na przynależność narodową lub rasową.
Pozostałe trzy dotyczą publicznego pochwalania czynu Grzegorza Brauna z 12 grudnia 2023 roku, kiedy polityk użył gaśnicy do zgaszenia świec chanukowych w Sejmie.
Na obecnym etapie nie można utożsamiać postawienia zarzutów z udowodnieniem winy.
O tym, czy konkretne wpisy Samueli Torkowskiej wypełniają znamiona przestępstw, powinien rozstrzygnąć niezależny sąd na podstawie materiału dowodowego.
Wolność myśli i poglądów jest prawem konstytucyjnym
Sprawa Samueli Torkowskiej dotyka fundamentalnego zagadnienia: jak daleko sięga wolność słowa w demokratycznym państwie?
Artykuł 54 Konstytucji RP gwarantuje każdemu wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
Z kolei art. 53 chroni wolność sumienia i religii, a art. 25 nakłada na władze publiczne obowiązek bezstronności w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych.
Wolność wypowiedzi nie została ustanowiona wyłącznie po to, aby chronić poglądy popularne, łagodne i powszechnie akceptowane.
Jej znaczenie ujawnia się szczególnie wtedy, gdy wypowiedzi wywołują sprzeciw, oburzenie lub ostrą polemikę.
Jednocześnie Konstytucja dopuszcza ograniczenia praw i wolności na zasadach określonych w art. 31 ust. 3. Ochrona wolności słowa nie oznacza więc bezkarności w przypadku wypowiedzi spełniających ustawowe znamiona przestępstwa.
Najważniejsze jest jednak, aby ograniczenia te były precyzyjne, konieczne i proporcjonalne.
Grzegorz Braun bez prawomocnego wyroku. Pytania o język prokuratury
Szczególne kontrowersje mogą budzić trzy zarzuty dotyczące wypowiedzi odnoszących się do wydarzeń w Sejmie z grudnia 2023 roku.
Wówczas Grzegorz Braun zgasił gaśnicą świece chanukowe.
Według przekazanej informacji prokuratura opisała zarzuty wobec Samueli Torkowskiej jako dotyczące publicznego pochwalania przestępstwa, którego miał dopuścić się Braun.
Jednocześnie proces dotyczący zachowania polityka nie zakończył się prawomocnym wyrokiem skazującym.
Pojawia się zatem pytanie o sposób formułowania publicznych komunikatów przez organy ścigania.
Artykuł 42 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Zasada ta obowiązuje niezależnie od poglądów politycznych danej osoby.
Warto jednak odróżnić dwie kwestie. Brak prawomocnego wyroku wobec Grzegorza Brauna nie uniemożliwia sam w sobie badania, czy inne osoby publicznie pochwalały czyn zabroniony. Ocena charakteru tego czynu może być przedmiotem odrębnego postępowania.
Nie zwalnia to jednak prokuratury z obowiązku respektowania domniemania niewinności i odpowiedzialnego formułowania komunikatów.
Czy poparcie dla konkretnego działania jest przestępstwem?
Nie każda aprobata wyrażona wobec zachowania osoby publicznej oznacza automatycznie popełnienie przestępstwa.
Prawo karne rozróżnia wypowiedzi ocenne, polityczne, religijne i światopoglądowe od określonych zachowań zabronionych przez ustawę.
Znaczenie ma nie tylko sam temat wpisu, lecz także jego treść, kontekst i sposób przedstawienia.
Przykładowo krytykowanie określonej uroczystości religijnej, wyrażanie sprzeciwu wobec decyzji władz czy popieranie konkretnego polityka nie jest samo w sobie równoznaczne z pochwalaniem przestępstwa.
Z drugiej strony publiczne pochwalanie czynu zabronionego może w określonych okolicznościach podlegać odpowiedzialności karnej.
Dlatego tak istotne jest poznanie dokładnej treści wpisów, które stały się podstawą zarzutów wobec Samueli Torkowskiej.
Bez tego trudno ocenić zasadność stanowiska prokuratury.
Granice wolności słowa a odpowiedzialność państwa
W demokratycznym państwie istnieje naturalne napięcie między ochroną wolności wypowiedzi a potrzebą przeciwdziałania przestępczym formom komunikacji.
Państwo ma obowiązek chronić obywateli przed nawoływaniem do przemocy, określonymi formami dyskryminacji i innymi czynami zabronionymi.
Jednocześnie musi zapewniać możliwość prowadzenia swobodnej debaty publicznej, również na tematy polityczne, narodowe i religijne.
Szczególna ostrożność jest konieczna wtedy, gdy wypowiedź dotyczy konfliktu politycznego.
Niepopularny pogląd nie może być samodzielną podstawą odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność musi wynikać z konkretnego przepisu i udowodnionego zachowania.
Z tego względu istotne znaczenie ma zarówno niezależność sądów, jak i przejrzystość działań prokuratury.
Czy prawo jest stosowane jednakowo wobec wszystkich?
Sprawa Samueli Torkowskiej może również stać się punktem wyjścia do dyskusji o równości obywateli wobec prawa.
Artykuł 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Oznacza to, że te same standardy powinny obowiązywać zarówno przedstawicieli prawicy, lewicy, centrum, jak i osoby niezwiązane z polityką.
W przypadku przestępstw związanych z wypowiedziami publicznymi szczególnie ważne jest konsekwentne stosowanie jednakowych kryteriów.
Nie można jednak na podstawie jednej sprawy przesądzić, że organy ścigania działają wybiórczo. Taka ocena wymagałaby porównania konkretnych postępowań, podobnych stanów faktycznych oraz sposobu stosowania przepisów.
Samuela Torkowska nie przyznała się do zarzutów
Istotnym elementem sprawy pozostaje stanowisko samej podejrzanej.
Według przekazanych informacji Samuela Torkowska nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów.
Przysługuje jej prawo do obrony, składania wyjaśnień, kwestionowania dowodów oraz korzystania z pomocy obrońcy.
Postępowanie przygotowawcze nie jest wyrokiem.
Dopiero sąd może ocenić, czy zgromadzone dowody uzasadniają przypisanie odpowiedzialności karnej.
Do tego czasu obowiązuje zasada domniemania niewinności.
Wolność słowa wymaga jasnych granic i równych standardów
Sprawa Samueli Torkowskiej pokazuje, jak istotne jest precyzyjne wyznaczanie granic odpowiedzialności za wypowiedzi publikowane w internecie.
Z jednej strony konstytucyjna wolność wyrażania poglądów chroni prawo do prowadzenia sporów i prezentowania kontrowersyjnych stanowisk.
Z drugiej strony nie wyklucza odpowiedzialności za zachowania, które rzeczywiście spełniają znamiona przestępstwa.
Najważniejsze pozostaje zachowanie równowagi między tymi wartościami.
Wolność słowa, domniemanie niewinności i równość wobec prawa powinny obowiązywać każdego obywatela, niezależnie od jego poglądów politycznych.
W przypadku Samueli Torkowskiej ostateczna ocena zarzutów wymaga poznania pełnej treści zakwestionowanych wpisów, stanowiska obrony oraz rozstrzygnięcia niezależnego sądu.
Komentarze są zamknięte